نمىشدند و به وقوف كنار نَمِره بسنده مىكردند تا حرمت حرم را حفظ كرده باشند . آنها مىگفتند ، ما اهل حمس و اهل حرم هستيم و سزاوار نيست به عرفات كه خارج از حرم است برويم و چيزى جز حرم را تعظيم و تقديس كنيم . اين جماعت به مخالفان خود از اهل حله هم ، چنين تحميل كرده بودند كه طوافشان تنها با لباسى باشد كه از اهل حمس به صورت خريد يا اجازه يا عاريه مىگيرند . اگر چنين لباسى به دست نياوردند ، بايد لباسشان را بيرون مسجد درآورده ، مردانشان در روز و زنان در شب ، عريان طواف كنند ، در حالى كه در اين مدت نبايد دست به لباسشان بزنند تا زمانى كه طواف تمام شده و برگردند . « 1 » برخى از جوانان مكه هم به نظارهء زنان عريان كه در طواف بودند مىپرداختند . اگر از يكى از آنان خوششان مىآمد ، آنها هم عريان وارد مطاف شده و كارشان به ازدواج مىكشيد ، عادتى كه اسلام آن را ملغى كرد . « 2 » اهل حمس همچنين به اهل حله ، چنين تحميل كرده بودند كه بايد تا وقتى كه در مكه هستند ، از طعامى كه از بيرون از حرم آورده‌اند ، نخورند . به همين جهت آنان مجبور بودند از طعام دارالضيافه‌هاى مكه طعام تهيه كرده و يا از بازار مكه چيزى بخرند . زمانى كه دختران به سن بلوغ مىرسيدند ، لباس‌هاى زيبا پوشيده و در حالى كه صورتشان باز بود به مطاف مىآمدند . پس از آن ، ايشان را به خانه برده ، آنجا نگاه مىداشتند تا آن كه از آنجا به خانهء شوهرشان بروند . اينان بر آن بودند تا اين دختران را پيش چشمان خواستگاران قرار دهند تا شايد كسى آنان را انتخاب كند و آنان در جوار خانهء خدا از چشم فاسقان در امان باشند . طواف از بت اساف آغاز مىشد و در ابتدا ، طواف‌كننده آن را استلام مىكرد . پس از آن حجر الاسود را استلام كرده ، سپس كعبه را در سمت راست خود قرار داده ، به طواف مىپرداخت . وقتى هفت شوط طواف مىكرد ، اول ركن حجر و سپس بت نائله را استلام مىكرد . مكىها ، فرزندانشان را ختنه ، مرده‌ها را كفن و غسل جنابت مىكردند . آنان از

--> ( 1 ) . اخبار مكه ازرقى ، ج 1 ، ص 115 و بعد از آن . ( 2 ) . بهتر است گفته شود اسلام آن را حرام كرد .